Strona główna
Wszystko o jesieni

Wszystko o jesieni

22/02/2017

Dlaczego jesienią częściej wieje?

Przyczyną częstszego występowania wichur w okresie jesiennym jest nagła zmiana temperatur: granica oddzielająca ciepłe masy powietrza od chłodnych przesuwa się wraz z nadejściem jesieni na południe i staje się wyraźniejsza. Na półkuli północnej wieją wówczas porywiste wiatry zachodnie. A im większa jest różnica temperatur między północą a południem, tym większa jest siła wiatru. Taki rodzaj frontu polarnego występuje zarówno na półkuli północnej, jak i południowej.

Czy jesień pojawia się wszędzie?

W krajach położonych w strefie równikowej nie występują pory roku w naszym rozumieniu - z dużymi różnicami temperatur i długości dnia. Dlaczego? Słońce „wędruje” w ciągu roku tam i z powrotem pomiędzy zwrotnikami. Przez to dni u nas stają się krótsze i chłodniejsze (gdy słońce „przesuwa się” na południe) albo dłuższe i cieplejsze. Na równiku jednak, który leży dokładnie w połowie drogi między zwrotnikami, położenie słońca praktycznie nie zmienia się, więc wszystkie dni są podobnie długie i ciepłe.

Co oznacza "jesień"?

Wyraz „jesień” pochodzi z czasów prasłowiańskich, dlatego podobnie brzmi w takich językach, jak rosyjski, słowacki czy chorwacki. Tylko po czesku „jesień" to „podzim", a po dolnołużycku - „nazyma”. Znaczenie tego słowa nie jest do końca jasne. Językoznawcy przypuszczają, że jest zapożyczeniem z języka gockiego, gdzie „asans” oznaczało „czas żniw”.

Czy wkrótce nie będzie już jesieni?

Zmiany klimatyczne stają się coraz bardziej odczuwalne: po okresach zimnych niespodziewanie przychodzą nagłe fale upałów - stąd niszczycielskie powodzie i ekstremalne susze wywołane zanikiem przejściowych pór roku. Wiosna i jesień nie mają wyraźnych granic. W Indiach rozróżniano niegdyś nawet sześć pór roku: wiosnę, lato, porę deszczową, jesień, porę wilgotną oraz zimę. Obecnie liczba pór roku ogranicza się do gorącego lata oraz krótkiej pory deszczowej.

Gdzie jesień jest najbardziej kolorowa?

Niewątpliwie w Kanadzie oraz w północnych rejonach Stanów Zjednoczonych. Po prostu występuje tam najwięcej gatunków drzew liściastych: w sumie ok. 800, z czego 70 to gatunki dębu. Największą gwiazdą tego kolorowego przedstawienia jest klon cukrowy z obszaru Nowej Anglii. Jego liście przybierają aż osiem odcieni - od zielonego i żółtego przez pomarańczowy, czerwony aż po brązowy - póki nie opadną.

Złota amerykańska jesień

Przyroda zaczyna przybierać barwy jesieni (ang. fali foliage) już w sierpniu, poczynając od kanadyjskich zboczy górskich oraz Alaski, by następnie objąć swoim zasięgiem tereny położone bardziej na południe.