Strona główna
Polskie jezioro jesienią

Jakie są w Polsce wody powierzchniowe?

22/08/2017

Co to są wody powierzchniowe?

Do wód powierzchniowych zalicza się wodę słodki w postaci ciekłej, czyli jeziora, rzeki, bagna, oraz w postaci stałej, czyli lodowce. Obecnie w Polsce lodowce nie występują, ale pozostawiły ślady swej obecności przed tysiącami lat.

Najdłuższymi rzekami w Polsce są Wisła i Odra

Przeważająca część obszaru Polski leży w dorzeczach dwóch rzek głównych: Wisły i Odry.

•    Wisła jest najdłuższą rzeką Polski, ma 1047 km długości. Jej źródła znajdują się na stokach Baraniej Góry w Beskidzie Śląskim, który jest częścią Karpat. W górnym biegu Wisła jest typową rzeką górską, o dużym spadku i wartkim nurcie. Na obszarze Nizin Środkowopolskich staje się już dużą rzeką nizinną. Jej szerokość miejscami dochodzi do 1000 m. Na północy Polski przecina pas pojezierzy i w pobliżu Gdańska uchodzi do Morza Bałtyckiego.

•    Drugą pod względem długości rzeką Polski jest Odra. Jej całkowita długość wynosi 854 km (w granicach Polski -742 km). Źródła Odry znajdują się w Czechach. Na obszarze Polski Odra płynie przez Nizinę Śląską, dalej kieruje się na północ i płynie przez pojezierza. Uchodzi do Zalewu Szczecińskiego.

Warto wiedzieć

Nie tylko Odra ma źródła poza granicami Polski. Podobnie jest z Bugiem, który ma źródło na Ukrainie, i z Narwią, której źródło znajduje się na Białorusi.

Większość jezior znajduje się na północy Polski

W Polsce jest kilkadziesiąt tysięcy zbiorników wodnych (naturalnych i sztucznych) nazywanych jeziorami. Większość z nich to jeziora polodowcowe skupione na obszarze pojezierzy. Są pozostałością po lądolodzie, który kilka razy się nasuwał i wycofywał z terenów dzisiejszej Polski. Najpóźniej zniknął z północnej części kraju, dlatego na pojezierzach jest najwięcej jezior. Na południe od pojezierzy jest niewiele jezior polodow-cowych, ponieważ powstały znacznie wcześniej i do dzisiaj zdążyły zarosnąć i zaniknąć.

Jeziorami polodowcowymi są także jeziora górskie w Tatrach i Sudetach. Zostały one utworzone przez lodowce górskie istniejące tam podczas epoki lodowcowej.

Innym typem jezior są jeziora przybrzeżne, rozmieszczone wzdłuż wybrzeża Morza Bałtyckiego. Te jeziora powstały po odcięciu dawnych zatok morskich mierzejami - podłużnymi wałami piasku uformowanymi przez morskie prądy i fale.

W Polsce istnieje ponad 100 sztucznych jezior nazywanych jeziorami zaporowymi. Większość powstała na rzekach w Sudetach i Karpatach, gdzie wybudowano zapory wodne. Głównym zadaniem tych jezior jest gromadzenie nadmiaru wód rzecznych, aby zapobiegać powodziom. Sztucznymi zbiornikami wodnymi są także stawy, w których najczęściej hoduje się ryby.

Bagna

Bagna powstają w miejscach, gdzie wody powierzchniowe mają utrudniony odpływ, m.in. na zarastających jeziorach oraz wzdłuż wolno płynących rzek, które podczas wiosennych roztopów i letnich opadów zatapiają sąsiednie tereny. Wśród licznych w Polsce bagien największe powstały w dorzeczach rzek Biebrzy i Narwi oraz na Polesiu Lubelskim. Bagna w dolinie Biebrzy to jeden z największych obszarów dzikiej przyrody w Europie.

To najważniejsze!

■    Przeważająca część obszaru Polski leży w dorzeczach Wisły i Odry.

■    Najdłuższą rzeką Polski jest Wisła.

■    W Polsce występują następujące rodzaje zbiorników wodnych: polodowcowe, polodowcowe górskie, przybrzeżne, zaporowe, stawy.

■    Większość jezior Polski znajduje się w pasie pojezierzy. Są to jeziora polodowcowe.

■    Największe obszary bagienne w Polsce znajdują się w dorzeczach rzek Biebrzy i Narwi oraz na Polesiu Lubelskim.