Strona główna
Efektowna mapa administracyjna polski

Jaki jest podział administracyjny Polski?

07/09/2017

Gmina, powiat i województwo to jednostki podziału administracyjnego Polski. W gminach i powiatach władzę sprawuje samorząd, a w województwie - samorząd i przedstawiciele rządu.

Obszar Polski jest podzielony na województwa

Aby naszym krajem można było sprawnie zarządzać, jego powierzchnię podzielono na części. Podział ten nazywamy podziałem administracyjnym.

Zgodnie z obowiązującym od 1 stycznia 1999 r. podziałem administracyjnym w Polsce jest 16 województw. W większości z nich władze województwa znajdują się w jednym, dużym mieście. Tylko w dwóch województwach - kujawsko-pomorskim i lubuskim - są one zlokalizowane w dwóch miastach. Województwa dzielą się na mniejsze części zwane powiatami, a powiaty składają się z gmin.

Dlaczego podział administracyjny jest potrzebny?

Wyobraźmy sobie, że obszaru Polski nie podzielono na mniejsze części. Wszystkie sprawy i problemy dotyczące nawet najmniejszej części naszego kraju byłyby wtedy rozstrzygane w stolicy - Warszawie - przez specjalnie w tym celu stworzone instytucje rządowe. Byłoby to bardzo trudne, jeśli w ogóle wykonalne. Ponadto mieszkańcy poszczególnych części Polski zostaliby pozbawieni prawa do samodzielnego decydowania o swoich sprawach.

Podział administracyjny Polski opiera się na zasadzie samorządności. Daje ona prawo poszczególnym grupom ludności zamieszkującej określone obszary do podejmowania decyzji dotyczących ich życia. Dzięki tej zasadzie ludzie, którzy mieszkają na danym terenie, mogą wybierać swoich przedstawicieli do samorządów lokalnych (tzn. miejscowych), np. władze gminy, powiatu i województwa.

Samorządy lokalne mają nie tylko wiele praw, lecz także liczne obowiązki. Gminy muszą utrzymywać działające na ich terenach przedszkola, szkoły podstawowe, gimnazja, przychodnie lekarskie i biblioteki gminne. Samorząd powiatowy utrzymuje m.in. istniejące w powiecie szkoły średnie i szpitale rejonowe, a samorząd wojewódzki finansuje m.in. teatry i szpitale specjalistyczne.

Warto wiedzieć

W naszym kraju jest obecnie 379 powiatów i ponad 2400 gmin. Gminy wiejsko-miejskie obejmują miasta i otaczające je obszary wiejskie. Gminy miejskie obejmują miasta. Duże miasta - w tym stolica Polski Warszawa - są gminami na prawach powiatu, co oznacza, że wykonują zarówno zadania gminy, jak i powiatu.

Władze województwa, powiatu i gminy

W województwie władzę sprawują organy administracji rządowej oraz władze samorządowe. Wojewodowie, którzy są przedstawicielami rządu, mają swoje siedziby w urzędach wojewódzkich znajdujących się w miastach wojewódzkich.

Władze samorządowe województwa to wybierany przez mieszkańców sejmik wojewódzki oraz zarząd województwa. Na czele zarządu stoi marszałek.

W powiatach i gminach istnieje wyłącznie administracja samorządowa. Decyzje są podejmowane wyłącznie przez przedstawicieli lokalnych społeczności wybranych w wyborach. Na czele władz powiatu stoi starosta. Mieszkańcy gmin wybierają wójta, burmistrza lub prezydenta. Wójt jest wybierany w gminach wiejskich, burmistrz - w gminach miejskich i wiejsko--miejskich, prezydent zaś w miastach liczących powyżej 100 000 mieszkańców i tych mniejszych, gdzie już wcześniej wybierano prezydenta.

To najważniejsze

■    Obszar Polski został podzielony na 16 województw.

■    Każde z województw dzieli się na powiaty, a te z kolei dzielą się na gminy.

■    Ludność zamieszkująca dany obszar wybiera swoich przedstawicieli do samorządów gminy, powiatu i województwa.